Waarom eindwaarde min beginwaarde niet werkt
Stel: je portefeuille is aan het begin van het jaar € 10.000 waard en aan het eind € 20.900. Eindwaarde min beginwaarde geeft +€ 10.900. Maar halverwege het jaar stortte je zelf € 10.000 bij. Dat geld heb je niet verdiend, het kwam van je eigen rekening.
Een storting verhoogt je waarde en je inleg met precies hetzelfde bedrag. Een storting is dus nooit winst en een opname nooit verlies. Het zijn kasstromen, geen resultaat.
Stap 1: je resultaat in euro
Je resultaat in euro is de waarde aan het eind, min de waarde aan het begin, min wat je netto stortte. Netto betekent stortingen min opnames.
In het voorbeeld: € 20.900 min € 10.000 min € 10.000 is +€ 900. Dat leverden je beleggingen echt op. Neem je geld op, dan werkt het andersom: een opname verlaagt je waarde en telt daarom niet als verlies.
Ontvangen dividend (na bronbelasting), rente en kosten tellen wel mee in dit resultaat. Ze veranderen je waarde zonder dat jij geld stort of opneemt.
Stap 2: geldgewogen rendement (Modified Dietz)
Om van euro's een percentage te maken deel je je resultaat door het kapitaal dat je gemiddeld belegd had. Een storting aan het begin van de periode telt voor de hele periode mee, een storting vlak voor het eind bijna niet. Dat heet geldgewogen rendement. De rekenmethode die StockQuarters ervoor gebruikt is Modified Dietz.
In woorden: resultaat gedeeld door (beginwaarde plus elke storting, vermenigvuldigd met het deel van de periode dat dat geld erin zat). Het percentage is cumulatief: het geldt voor de hele periode, niet per jaar.
In het voorbeeld zat de storting ongeveer de helft van het jaar in je portefeuille. Het resultaat van +€ 900 gedeeld door het gemiddeld belegde kapitaal geeft ongeveer +6,0%. Het teken van dit percentage is altijd gelijk aan het teken van je euroresultaat. Is het gemiddeld belegde kapitaal nul of negatief, dan bestaat het percentage niet en toont StockQuarters een streepje (—).
| Datum | Waarde bij sluiting | Storting |
|---|---|---|
| 1 jan 2025 (begin) | € 10.000 | geen |
| 30 jun 2025 | € 9.000 | geen |
| 1 jul 2025 | € 19.000 | +€ 10.000 |
| 31 dec 2025 | € 20.900 | geen |
| Eindwaarde min beginwaarde (onjuist) | +€ 10.900 |
|---|---|
| Resultaat in euro | +€ 900 |
| Geldgewogen rendement | +6,0% |
| Tijdgewogen rendement | −1,0% |
Tijdgewogen rendement (TWR) en waarom het een ander teken kan hebben
Tijdgewogen rendement meet de beleggingen zelf, los van wanneer jij geld bijstortte. Je rekent per dag het rendement uit op de waarde van de dag ervoor plus de storting van die dag, en vermenigvuldigt die dagrendementen met elkaar.
In het voorbeeld daalde de waarde eerst van € 10.000 naar € 9.000. Daarna stortte je € 10.000 bij en steeg het totaal van € 19.000 naar € 20.900. De daling gold voor een kleiner bedrag dan de stijging, maar tijdgewogen telt elke periode even zwaar. Het rendement komt uit op −1,0%.
Je euroresultaat is positief en het tijdgewogen rendement negatief. Beide kloppen: ze beantwoorden een andere vraag. Geldgewogen vertelt wat jij op je eigen geld verdiende. Tijdgewogen vertelt hoe de beleggingen presteerden, en dat is wat je met een index vergelijkt.
Rendement per jaar: XIRR
Wil je een rendement per jaar over een langere periode, dan gebruik je XIRR. Dat is het jaarlijkse rendement waarbij alle stortingen, opnames en de eindwaarde op hun eigen datum kloppen. Het rekent met de exacte datums, niet met gemiddelden.
In Excel heet de functie IR.SCHEMA (in Engelstalig Excel: XIRR). Je geeft haar een rij waarden en een rij datums. Je beginwaarde en je stortingen voer je in als negatief getal, opnames en de eindwaarde als positief getal. Er moet minstens één positieve en één negatieve waarde in staan, anders geeft Excel een foutmelding.
Reken het rendement van een paar weken of maanden niet om naar een jaar. Zo'n omrekening maakt van een toevallig goede maand een jaarcijfer dat je nooit haalt. Een percentage per jaar zegt pas iets na ongeveer een jaar.
Zo rekent StockQuarters
Het euroresultaat in StockQuarters is de waarde min de netto stortingen, dus stortingen en opnames komen nooit in je resultaat. Het percentage ernaast is geldgewogen (Modified Dietz) en cumulatief. Op de grafiek wissel je tussen Geldgewogen en Tijdgewogen. Tijdgewogen is wat je met een index vergelijkt, en staat ook op de Analyse-pagina met benchmarks.
Heb je minstens een jaar historie en kijk je naar je rendement sinds de start, dan zie je ook ‘gemiddeld per jaar’. Dat is XIRR over je stortingen en opnames. Staat de grafiek op tijdgewogen, dan zie je op die plek een samengesteld jaarrendement (CAGR).
Het dagresultaat deelt de beweging van een dag door de totale waarde aan het eind van de vorige handelsdag. Stortingen tellen daar niet in mee. Hoe dat eruitziet, zie je in de demo.